Tu i ówdzie: A moze ktoś wydałby po polsku Glory to Rome?

Kilka dni temu Wakefield Carter, dyrektor handlowy wydawnictwa Cambridge Games Factory, poinformował na BGG o poszukiwaniach wydawców spoza Wielkiej Brytanii, którzy gotowi byliby wydać "Glory to Rome" w swoich ojczystych językach. Możliwe byłoby przy tym zarówno wykorzystanie obecnej grafiki gry, jak również wyprodukowanie tytułu w zupełnie nowej szacie. Ewentualne zmiany parametrów technicznych gry (wielkość kart, plansze gracza, użycie żetonów itd.) są potencjalnie możliwe, ale potrzebowałyby przedyskutowania.

Hier und da: Zu dem Preis für Valdora und anderen sog. Preisen aus Polen

In der Spiellust-Redaktion ist vor ein paar Tagen eine Notiz von Michael Schacht in eigener Sache eingegangen, in der er auf sein Spiel Valdora betreffende Neuigkeiten hinweist:

Das polnische Spielemagazin "Świat Gier Planszowych" hat zum ersten Mal den Preis Familijna gra roku 2009 (Bestes Familienspiel 2009) ausgelobt. Gewonnen hat Valdora von Michael Schacht/Abacusspiele, wie in der aktuellen Ausgabe der Zeitschrift nachzulesen ist.*

Ich kann es verstehen, dass es für einen Autor immer eine Quelle des Stolzes und der Freude ist, für eines seiner Spiele eine (weitere) Auszeichnung verbuchen zu können, und es liegt mir auch fern, diesen Erfolg von Michael schmälern zu wollen, im Gegenteil - ich gratuliere ihm von ganzem Herzen, denn schließlich ist es nicht seine Schuld, dass der Preis in Wirklichkeit eine noch geringerere Bedeutung hat als der Preis Gra Roku.

Tu i ówdzie: Do posłuchania i poczytania - nowości na stronie wydawnictwa Portal

Na stronie Portalu opublikowano kolejną audycję wspominkową – jest to druga część podsumowania wydawniczego roku 2009. Audycję zdominował temat gier planszowych – produkcja "Strongholda", wyprawa do Essen, produkcja Cywilizacji, prace nad "Światem Gier Planszowych". Słabą niestety jakość nagrania rekompensuje konkurs. Audycję umieszczono pod adresem http://www.wydawnictwoportal.pl/about/pliki-do-pobrania/audycje-mp3/.

Kto bardziej woli czytać niż odsłuchiwać, ten może sięgnąć po najnowsze wydanie portalowego cyfrowego magazynu "Gwiezdny Pirat". W numerze znalazł się także dział gier planszowych z recenzją "Manouvre" oraz kampanią do "Neuroshmy Hex". Link do tej publikacji to: http://www.wydawnictwoportal.pl/produkty/magazyny/gwiezdny-pirat-2/.

źródło: informacja prasowa, Portal

Tu i ówdzie: Kabaret Limo kręci reklamówki dla Rebel.pl

Wydawnictwo Rebel.pl, wydawca m.in. "Wsiąść do Pociągu" i "Palce w Pralce" nawiązało współpracę z kabaretem Limo i grupą Impact w celu stworzenia filmów reklamowych - zabawnych prezentacji gier planszowych wydanych przez Rebel.

Kabaret Limo to grupa kabaretowa z Gdańska, założona w 1999 roku z inicjatywy Abelarda Gizy i Marcina Kulwikowskiego. Oprócz licznych występów i nagród na przeglądach kabaretowych (np. PAKA), kabaret znany jest także ze skeczy filmowych (np. zwiastun do Janko Muzykanta czy informacje Limo24 o ataku Pucka na Polskę) wyprodukowanych we współpracy z Grupą Impact, publikowanych m.in. na YouTube i wyświetlanych w TVP.

Hier und da: Der Preis Gra Roku 2010 - Ergebnisse

Ähnlich wie es das letzte Jahr der Fall war, erfuhren wir heute, dass sowohl der Preis "Gra Roku" als auch die Auszeichnung der Spieler an ein komplexes Spiel gegangen sind, diesmal nämlich an "Cywilizacja: Poprzez wieki" ("Through the Ages: A Story of Civilization").

Für die Insider eine gute Info, denn "Cywilizacja: Poprzez wieki" ist ein gutes Spiel. Als Empfehlung für weitere Vielspieler könnte es sogar taugen. Als Vorschlag für spielerische Grünschnäbel hilft dies allerdings nichts, zumal schon die Regel nicht weniger als 20 Seiten umfasst.

Tu i ówdzie: Stronghold w Valley Games

Wydawnictwo Portal poinformowało, że wydawcą "Strongholda" w USA i zarazem na całym świecie będzie kanadyjska firma Valley Games. To wydawca dużych epickich gier planszowych (m.in. "Titan," "Republic of Rome") – więc odpowiednia firma do promocji "Strongholda" na świecie.

Nowe wydanie będzie dostępne w IV kwartale tego roku i będzie zawierało kilka zmian w regułach, nad którymi Valley Games pracuje wraz z testerami z Kanady.

Z kolei w sklepach pojawiła się już druga część wydanej w 2003 roku gry karcianej "Zombiaki" - "Zombiaki2: Atak na Moskwę". Instrukcję do gry, opis przebiegu rozgrywki, ilustracje i przykładowe karty można znaleźć na stronie wydawcy. Oficjalna premiera i prezentacja gry odbędzie się na konwencie Gratislavia we Wrocławiu w najbliższą sobotę, 25 kwietnia.

Źródło: informacja prasowa,  Portal

Hier und da: God's Playground reloaded - die polnische Version

Vor einigen Tagen haben wir eine Rezension zu "Boże igrzysko" - der polnischen Version von Wallaces "God's Playground" veröffentlicht. Diese Edition ist allerdings nur für den polnischen Markt gedacht und ist auch deswegen nur mit polnischer Regel ausgestattet, so dass wir diesmal kein Resüme an die Rezension angehängt haben. Wer sich in Deutschland für Wallaces Ideen interessiert, der kennt bestimmt schon die englische Version des Spiels. Wenigstens vom 'Lesensagen'. Trotzdem gibt es noch Grund genug, ein paar Worte über "Boże igrzysko" auf Deutsch zu schreiben. Das Spiel weist nämlich ein paar Unterschiede zum Original auf, welche die deutschen Spieler interessieren könnten.

Vor allem ist zu sagen, dass das Spiel vom hiesigen Verleger, Phalanx Games Polska, grafisch neu bearbeitet wurde. Vergleicht man die Bilder der beiden Versionen, ist das leicht zu bemerken. Die polnische Ausgabe ist viel stimmiger und übersichtlicher gezeichnet (etwa auf die alte Landkarte stilisiert). Die Armeen und Einflussmarker sind in der polnischen Edition nicht aus Holz, es sind Pappmarker, entsprechend illustriert - mit Familienwappen und Einheiten-Silhouetten. Trotzdem ist der Holz-Anteil am Spiel fast identisch mit dem von "God's Playground". "Boże igrzysko" ist nämlich nicht mehr nur zu dritt spielbar. Speziell für die polnische Ausgabe wurde eine 4-Spieler-Variante vorbereitet, weshalb auch mehr Spielkomponenten in die Schachtel kommen.

Hier und da: Don Quixote - 50 Sancho-Pansa-Sets zu gewinnen

Dass es ausgesprochen hilfreich ist, einen treuen Gefolgsmann an seiner Seite zu haben, weiß der Landadelige Don Quixote nur allzu gut - und alle Freunde des gleichnamigen Brettspieles können es alsbald im eigenen Fürstentum ausprobieren. 

Sancho Pansa, so heißt der treue Gefolgsmann von Don Quixote im berühmten Roman von Miguel de Cervantes. Der Autor des Spieles, Reinhard Staupe, verlost jetzt 50 kostenlose und auf Wunsch handsignierte Plättchensets der kleinen Sancho-Pansa-Erweiterung (Bild unten). 

Wer beim Gewinnspiel leer ausgehen sollte, kann die Sancho-Pansa-Erweiterung übrigens auch in verschiedenen Fachhandelsaktionen, die Pegasus vom 14. - 30.05 durchführt, bekommen. Weitere Informationen zu den Fachhandelsaktionen, den Pegasus Spieletagen 2010, finden Sie unter www.pegasus.de. Ausführliche Infos zum Gewinnspiel finden sich im Newsbereich auf der Homepage des Autors: www.staupe.com. Einsendeschluss bis zum 9. Mai!

Tu i ówdzie: Konkurs Świat Przyjazny Dziecku - planszówkowi laureaci

Komitet Ochrony Praw Dziecka (www.kopd.pl) już po raz ósmy zorganizował konkurs „Świat Przyjazny Dziecku”, którego celem jest wyróżnienie najlepszych produktów dla dzieci na polskim rynku oraz miejsc przyjaznych dzieciom. W VIII edycji konkursu udział wzięło 26 firm, które zgłosiły łącznie 50 produktów. Wśród nagrodzonych znalazły się również gry planszowe.

Tegoroczną nagrodę główną w kategorii produktów dla dzieci w wieku 3-7 lat otrzymała seria gier logicznych Smart Games („Dzień i noc”, „Mądry zamek”, „Kamelot”) z oferty wydawnictwa Granna, zaś wśród produktów wyróżnionych w tej kategorii znalazła się gra planszowa „Skubane kurczaki” z programu wydawnictwa Egmont Polska.

Boże Igrzysko - Rzeczpospolita w potrzebie

Niewiele jest gier tak ściśle osadzonych w polskich realiach historycznych jak „Boże igrzysko”, a przy tym znanych (co najmniej ze słyszenia) szerszemu kręgowi odbiorców. Tym razem jednak tak się właśnie rzecz miała. Może po części dlatego, że grę zaprojektował Martin Wallace, jeden z najbardziej obecnie cenionych autorów gier na świecie. Najpierw - pod pierwotnym tytułem: „God’s Playground” – opublikował ją nakładem swojego wydawnictwa Warfrog. Niedługo później opracowaniem tytułu na polski rynek zajęło się wydawnictwo Phalanx Games Polska. Tym samym gra zmieniła nazwę, wygląd pudełka, planszy i niektórych komponentów, a co najważniejsze zyskała opcję rozgrywki w 4 osoby (pierwotnie „God’s Playground” było grą dokładnie dla 3 osób).

Następnie gra trafiła w trybiki promocji: Patronat nad jej polskim wydaniem objęły m.in. pismo popularno-naukowe „Mówią Wieki” i serwis internetowy „HistMag.org”, co dodatkowo podkreśla wyjątkowość i specyfikę tej publikacji. Jej walory edukacyjne, choć historyzm jest tu podany raczej w pigułce i z dużym uproszczeniem, są warte docenienia.

Tu i ówdzie: spielbox 2/2010 z dodatkiem do gry Finca i kolejną pomocą gracza do Dominiona

19./20. kwietnia ukaże się niemieckojęzyczne wydanie numeru 2/2010 magazynu spielbox. Dwa tygodnie później drukarnie opuści wersja angielskojęzyczna gazety. Tym razem do spielboxa, na zasadzie wyłączności, zostanie dołączony dodatek do gry Finca (wydawnictwo Hans im Glück). Dodatek El RazuL to arkusz z 10 żetonami. Instrukcja do tego rozszerzenia znajdzie się na stronie 31 magazynu.

Poza tym do zapowiadane tu wydanie wzbogaci także drugi arkusz z pomocą gracza do gry Dominion (również Hans im Glück), tak więc teraz przy rozgrywce w 4 osoby, każdy będzie mógł korzystać z własnego tableau.

W numerze znajdzie się 15 recenzji i omówień gier (m.in.  Egizia, Seeland, Gonzaga, Chicago Gangsters), przegląd nowości z Targów Zabawek w Norymberdze, całe 3 strony poświęcone grom dla dzieci  i wiele więcej.

źródło: Spielbox.de

Hier und da: spielbox 2/2010 mit Erweiterung zu Finca und weiterem Dominion-Ablagetableau

Am 19./20. April erscheint die spielbox Nr. 2/2010, diesmal mit einer Erweiterung zu Finca vom Hans im Glück-Verlag, die nirgendwo sonst zu haben sein wird. El RazuL heißt diese Erweiterung, die ein Tableau mit 10 Stanzteilen beinhaltet. Die Regel dazu findet man im Heft auf Seite 31.

Außerdem liegt der Ausgabe das versprochene zweite Tableau zu Domionon (ebenfalls Hans im Glück) bei, so dass nun bei vier Spielern jeder sein eigenes Tableau verwenden kann.

Weiterhin findet man in dieser Ausgabe 15 Spielebesprechungen (Kritiken und Spielwiese) u.a. von Egizia, Seeland, Gonzaga oder Chicago Gangsters, einen Überblick über die Spieleneuheiten von der Nürnberger Spielwarenmesse, 3 Seiten Kinderspiele und viel mehr.

Quelle: Spielbox.de

Tu i ówdzie: Festiwal GRAMY odwołany

W związku z tragicznymi wydarzeniami sprzed kilku dni oraz uroczystościami zaplanowanymi na weekend 17-18. kwietnia, festiwal GRAMY zostaje odwołany.

W tym samym terminie, niejako w zastępstwie festiwalu, odbędzie się spotkanie z grami planszowymi w restauracji EUREKA (Gdynia, Park Naukowo-Technologiczny, Al. Zwycięstwa 96/98). Tam w spokojnej atmosferze i przy dobrym posiłku będzie można pograć w gry planszowe z wypożyczalni  niedoszłego Gramy (raczej jednak nie wszystkie, więc zainteresowani mogą  zasugerować, co organizatorzy powinni przywieźć). W Eurece grać będzie można w sobotę od 10 do 22:00, a w niedzielę od 17 do 22:00.

Rozstrzygnięcie konkursu Gra Roku 2010 zostaje przeniesione na V Wrocławski Festiwal Gier Planszowych “Gratislavia”, odbywający się w dniach 24-25 kwietnia we Wrocławiu.

Już teraz organizatorzy zapraszają także na jesienną edycję GRAMY, która odbędzie w dniach 6-7. listopada 2010.

źródło: informacja prasowa

Black Stories – kein Spaß für alle zart besaiteten Gemüter...

... für alle anderen aber schon. Zunächst einmal stellt sich jedoch folgende Frage: Was für ein Spiel ist Black Stories eigentlich? Ein Brettspiel ist es definitiv nicht, denn in der kleinen, handlichen Schachtel befinden sich nebst knapper Anleitung nur 50 großformatige Karten (8,8 x12,7 cm). Kann man es deswegen jedoch als Kartenspiel bezeichnen? Eher auch nicht. Denn man kann jede Karte prinzipiell nur einmal benutzen – kennt man alle 50, ist das Spiel vorbei und man hat nur noch zwei Möglichkeiten: Entweder sucht man sich neue Mitspieler und schlüpft selbst nur noch in die Rolle des „Gebieters“ oder – man kauft sich eine Fortsetzung aus der Reihe, die inzwischen eine Vielzahl von Titeln (nicht nur in Schwarz) auf dem deutschen Markt aufweist. Auf Polnisch leider noch nicht, doch Black Stories ist ein komplett sprachabhängiges Spiel, so dass man entweder über Fremdsprachenkenntnisse verfügen oder auf eine landeseigene Version warten muss.  

Tu i ówdzie: Agricola - dodruk

Po wielu miesiącach panowania wysokich kursów euro, w końcu doczekaliśmy się obniżki poniżej 4 zł. Zgodnie z obietnicami wydawnictwo Lacerta zleciło więc dodruk polskiej wersji gry "Agricola". Jeśli logistyka nie zawiedzie, to gra powinna dotrzeć do wydawcy w połowie tygodnia. Pod koniec tygodnia powinna więc być już dostępna w sklepach z grami.

Wraz z "Agricolą" jedzie do Polski dodruk gry "Wysokie Napięcie", którego nakład wyczerpał się miesiąc temu. W tej edycji Friedemann Friese postanowił trochę zainwestować w instrukcję. Nie dość, że jest kolorowa, to zmieniono również lekko warunki przejścia pomiędzy kolejnymi etapami gry oraz warunek zakończenia. Więcej informacji można znaleźć w samej instrukcji (tabela na stronie 7). Instrukcję można pobrać w wersji elektronicznej z repozytorium na stronie wydawnictwa.

źródło: Lacerta

Mali powstańcy - Die kleinen Aufständischen aus Warschau (Rezension)

Bei meinem letzten Besuch in Warschau hatte ich mir vorgenommen, das Warschauer Aufstandsmuseum zu besuchen, das bereits 2004 seine Pforten geöffnet hat und von dem ich bereits viel Positives von polnischen wie deutschen Besuchern gehört habe. Leider war ausgerechnet an dem Donnerstag, den ich für meine Erkundung der Geschichte des Aufstands auserkoren hatte, ausnahmsweise geschlossen. Somit muss mein Aufstandsbesuch leider bis zum nächsten Warschauaufenthalt warten und ich nähere mich derweil dem Thema auf andere Weise an… nämlich – wie sollte es anders sein – spielerisch. Ein zugegebenermaßen nur kleiner Teil der Geschichte des Warschauer Aufstands gegen die deutschen Besatzungstruppen im Jahr 1944 betrifft die polnischen Pfadfinder, die in jener Zeit die allerdings auch nicht zu unterschätzende Aufgabe übernommen haben, die Kommunikation mittels von ihnen überbrachter Feldpost innerhalb der Warschauer Bevölkerung aufrecht zu erhalten. Diesen Dienst versahen die jungen Kuriere gewöhnlich unentgeltlich, wobei sie jedoch mitunter große Risiken eingingen, welche manche von ihnen gar das Leben kosteten. Ganz so dramatisch geht es in "Mali Powstańcy" von Autor Filip Milunski jedoch nicht zu, denn immerhin soll das Spiel für Kinder ab 8 Jahren sein, so dass den kleinen Pfadfindern auf dem Spielplan bei einer Begegnung mit den deutschen Besatzern nur eine Nacht im Gefängnis droht, aus dem sie nach einer Runde wieder entwischen.

Hier und da: Nomienierungen für den polnischen Spielepreis "Gra Roku"

Es ist schon lange kein Geheimnis, dass ich dem polnischem Spielepreis "Gra Roku" in der Form, die er bis heute hat, sehr kritisch gegenüber stehe. Schon seit 2 Jahren äußere ich regelmäßig nach der Bekanntgabe des Preisträgers meine Meinung (2008, 2009) - trotz aller Unzufriedenheit der Organisatoren, da sie Kritik eher schlecht vertragen. Dies ist wahrscheinlich auch der Grund, warum man außer bei Spiellust so wenig kritische Meldungen polnischer Spieler zu dem Preis finden kann. Selbst einige Mitglieder der Jury, die bei den vorherigen Runden mitgemacht und die verschiedene Schwächen der Wettbewerbprozeduren sowie schwankende Zielsetzungen beobachtet haben, haben wahrscheinlich schon keine Lust mehr, diese Bedingungen dulden zu müssen. Zudem gibt es die unschöne Eigenschaft der über das Netz geführten Diskussionen, an denen ich ebenso wie einige der ehemalig Engagierten inzwischen nicht mehr teilnehmen mag, da es wenig Sinn macht, in angespannter Atmosphäre zu streiten. Für konstruktive Kritik reicht mir der Platz hier auf Spiellust vollkommen aus. Przemek hat  dieses Jahr auch die Gelegenheit genutzt, um seine Überlegungen in einem kurzen polnischsprachigen Artikel mitzuteilen. Von Britta gab es letztes Jahr einen Erfahrungsbericht, da sie damals aktives Mitglied der Jury war - und besonders dem Text konnte man wertvolle Anmerkungen zum Wettbwerb entnehmen. Wenn nur etwas davon, was wir alle hier schreiben, verstanden und eingearbeitet wird, ist es schon gut, nicht wahr?

Tu i ówdzie: Nominacje do nagrody Gra Roku 2010

Wielkimi krokami zbliża się data ogłoszenia zwycięzcy tytułu Gra Roku 2010. Już 17 kwietnia, podczas festiwalu GRAMY w Gdyni, poznamy tegorocznego laureata tego wyróżnienia. W tym roku siedemnastu „gniewnych” tworzących Kapitułę Konkursu wybierało spośród 55 gier wydanych po polsku w roku 2009. Ostatecznie po zakończonym niedawno głosowaniu do finału nominowano 6 gier:

• Battlestar Galactica – wydawnictwo Galakta
• Cywilizacja: Poprzez Wieki – wydawnictwa Portal i Rebel.pl
• Dixit - wydawnicto Hobbity
• Dominion: Rozdarte Królestwo – wydawnictwo Bard
• Pandemic - wydawnictwo Albi
• Stronghold - wydawnictwo Portal

Albion - nie ma dymu bez iskry

Klaus-Jürgen Wrede zdecydowane najwięcej energii poświęca rozwijaniu i podtrzymywaniu swojego sztandarowego tytułu, czyli „Carcassonne”. Na ostatnich targach zabawek w Norymberdze znowu pojawił się kolejny dodatek do tej gry. Wrede zdarza się jednak od czasu do czasu stworzyć i wydać także inne tytuły. Dość wspomnieć jeden z moich ulubionych „Der Untergang von Pompeji” („Zagłada Pompejów”). W każdym razie, coś tam Wrede oprócz klonów i kuponów Carcassonne potrafi z siebie wykrzesać. I tak na targi w Spiel ’09 w Essen wykrzesał grę planszową „Albion”, którą wydało w swoim programie niemieckie wydawnictwo Amigo.

„Albion” wydał mi się interesujący z dwóch względów. Raz – lubię, gdy tematyka gry odwołuje się do historii (nawet jeśli jest to zaledwie odwołanie per „jakoś tam”, przynajmniej temat jest tu dobrze przycięty do mechaniki), a dwa – jest to w całej masie nowych gier pojawiających się na rynku jeden z tych niewielu tytułów, w których nie chodzi wreszcie o zbieranie tzw. punktów zwycięstwa.

Tu i ówdzie: Świat bez końca - polski początek

Jak poinformowało nas wydawnictwo Galakta, w najbliższych dniach swoją premierę będzie miała gra "Świat bez końca". Jest to kolejna po "Filarach Ziemi" gra oparta na znanej książce Kena Folletta. Obie te gry posiadają piękną oprawę graficzną, którą stworzył ten sam grafik - Michael Menzel.

"Świat bez końca" pozwala graczom przenieść się ponownie w czasy średniowiecza i sprawdzić jak w tamtych czasach radziliby sobie ze zdobyciem jedzenia, majątku czy też z wybuchem zarazy.

Zanim gra pojawi się w sklepach, warto zapoznać się z instrukcją do niej.

źródło: informacja prasowa, Galakta

Tu i ówdzie: Planszówkowe plakaty Rutkowskiego zdobywają fanów

Marek Rutkowski jest członkiem poznańskiego klubu gier "Gramajda".  Obok gier planszowych grafika to jego kolejna namiętność. Często jednak udaje mu się połączyć jedno z drugim. I tak, mniej więcej przed dwoma laty powstało z jego pomocą aktualne logo Spiellust.net, które wkrótce najprawdopodobniej zastąpi nowe - także zaprojektowane przy udziale Marka.  Swego czasu rysował też dla naszej strony przyciągające wielu czytelników Webkomiksy Spiellusta.

Od kliku tygodni Marek tworzy planszówkowe plakaty. Nazywa je minimalistycznymi, chociaż nie każdy z nich można by jednoznacznie określić tą etykietką. Jakby ich jednak nie kategoryzować, jedno jest pewne. Te plakaty potrafią się podobać. Marek publikuje je na swoim prywatnym blogu www.edrache.pl. Można je znaleźć także w serwisie Boardgamegeek (gdzie pojawiły się zresztą także na pierwszej stronie).

Hier und da: Rutkowskis Spieleposter setzen sich durch

Marek Rutkowski ist ein Spieler aus Posen und beim Posener Spielerclub sowie der vor Kurzem gegründeten Gesellschaft der Posener Brettspielfreunde "Gramajda" aktiv dabei. Grafik ist neben Brettspielen seine andere Leidenschaft. Es gelingt ihm jedoch oft, die beiden Hobbys zu verbinden. So ist vor etwa 2 Jahren das aktuelle Spiellust-Logo mit seiner Hilfe entstanden, das allerdings wahrscheinlich bald ersetzt werden wird - wiederum unter Teilnahme von Marek. Inzwischen hat er auch für unsere Brettspielseite die gern gelesenen polnischsprachigen Spiellust-Cartoons gezeichnet.

Seit einigen Wochen fertigt Marek Spieleposter an. Er nennt sie alle minimalistisch, obwohl sicher nicht alle tatsächlich unter diese Bezeichnung fallen. Wie man sie aber auch kategorisieren will, eins ist sicher: Sie wissen es zu gefallen. Marek veröffentlich sie auf seinem privaten Blog www.edrache.pl. Darüber hinaus sind sie auch auf BGG zu finden.